การดำเนินของโรค pulp และ periapical tissue

Saturday, 28 March 2015

เป็นที่ทราบกันอย่างกว้างขวางแล้วว่าเชื้อโรคที่ทำให้เกิดโรค pulp และ periapical tissue มีความหลากหลายมากตั้งแต่แบคทีเรียซึ่งก็มีหลาย species หรือเชื้อรา เช่น Candida albicans หรือเชื้อไวรัส เช่น herpes หรือ Epstein-Barr virus

เชื้อโรคในแต่ละประเภทจะพบในโพรงประสาทฟันได้ในแต่ระยะของการติดเชื้อ เริ่มตั้งแต่ฟันที่ปกติเมื่อมีการติดเชื้อเข้าโพรงประสาทฟันเช่นจากฟันผุ ปฏิกิริยาตอบสนองของ pulp เริ่มตั้งแต่การแพร่ของ bacteria metabolite เข้าสู่โพรงประสาทฟัน การอักเสบของ pulp มีทั้ง cellular response โดยระยะแรกจะมีการตอบสนอง จาก odontoblast และ dendritic cells จากนั้นมีการสะสมของ chronic inflammatory cell อื่นๆ เช่น lymphocyte macrophage และ plasma cell ในบริเวณ odontoblast และ subodontoblastic cell layer ของตำแหน่งที่มีฟันผุ ถ้าปล่อยให้ฟันผุดำเนินไปจนทะลุโพรงประสาทฟัน จะมีการสะสมของpolymorphonuclear leukocytes (PMN) เกิดเป็น liquefaction  necrosis ได้ตรงตำแหน่งที่มีรอยทะลุ นอกจากนี้ยังพบ humoral immune response โดยพบ IgG IgM และ IgA  บริเวณที่มีการติดเชื้อ ร่วมกับการมี neurogenic inflammation นั้นคือการหลั่งสาร neuropeptideได้แก่  substance P และ CGRP (calcitonin gene related peptide) จากปลายประสาท ทำให้เกิด vasodilation มีการหลั่ง inflammatory mediator การตอบสนองนี้มีผลทำาให้การอักเสบขยายเป็นวงกว้างจนในที่สุดเกิดการสลายตัว ของ  pulp tissue  และตายในที่สุด

การดำเนินของโรคจะนำ ไปสู่การหายหรือการตายของ pulp  ขึ้นกับสมดุลของระบบภูมิคุ้มกันร่างกาย และ ความรุนแรงในการก่อเชื้อโรค (virulence factors) ของแบคทีเรียซึ่งได้แก่

  • Bacteria  capsules สามารถปกป้องตัวเองจากการ phagocytosis เป็น  Virulence factor ที่สำคัญของ เชื้อ Bacteroides
  • Fimbrie และ Extracellular  vesicles ช่วยแบคทีเรีย แทรกซึมและยึดเกาะกับhost tissue ได้ดี   
  • Toxin  ของแบคทีเรียคือ  Lipopolysaccharides (LPS)กระตุ้นให้เกิดการอักเสบ การสร้างcytokine และเหนี่ยวนำาให้เกิดการละลายของกระดูก
  • Enzyme  เช่น collagenase หรือ protease ทำาให้เกิดการสลายของ Host connective tissue เชื้อโรคจะเข้าสู่ Host tissue ได้ดี
  • Others เช่นPeptidoglycan, Peptides เหนี่ยวนำให้เกิด Inflammatory  mediators
Back to Top